بر اساس ظاهر این دو آیه، در زمان ظهور امام زمان(عج) ادیان یهود و مسیحی باقی میمانند و معنای «لیُظهِرَه علی الدین کلّه [توبه/33]؛ تا اسلام را بر همه ادیان ظاهر و پیروز کند.» این میشود که اسلام بر همه ادیان حاکم میشود نه اینکه همه مردم مسلمان شوند. [1]
از بعضی از روایات نیز همین مطلب نتیجهگیری میشود؛ مانند روایت ابوبصیر از امام صادق(ع) که میگوید: به امام صادق (ع) گفتم:«در دوره حضرت مهدی، با اهل ذمه(یهود و نصارا) چگونه رفتار میشود؟ فرمود: «با آنان از سر آشتی و مسالمت رفتار میکند؛ همان گونه که پیامبر(ص) با آنان از سر مسالمت رفتار کرد».[2]
البته احتمال دیگری نیز درمورد این آیات مطرح است و آن اینکه قیامت به معنای ظهور امام زمان و برپایی عدل توسّط انسان کامل در سراسر عالم باشد. بر این اساس معنای آیه این میشود که یهود و نصاری تا زمان امام زمان(عج) وجود خواهند داشت. هر چند روایاتی مویّد این معناست[3] اما این احتمال خلاف ظاهر آیات مذکور و استعمالات قرآنی است.
پی نوشت:
[1]. دروس تفسیر سوره اعراف، آیت الله جوادی آملی جزوه نهم،صفحه 10(تاریخ 2اسفند1376)؛ تفسیر تسنیم،جلد 22،ص173وجلد23،ص236
[2]. بحار الانوار، ج52 ص376
[3]. بحار الانوار ج 52، ص340؛ اثبات الهداه ج3، باب 32، فصل 20 ح 414؛ بحار الانوار، ج53،ص33.
سایت رهروان ولایت
اللهم صلّ علی محمد و آل محمد و عجّل فرجهم
برچسب:
نویسنده: ایرانی